PERSBERICHT

Belem, Brazilie 22-11-2025
De internationale klimaattop in Brazilië (COP30) heeft geleid tot een belangrijk resultaat voor een rechtvaardige transitie, maar levert onvoldoende resultaat op op vlak van de uitfasering van fossiele brandstoffen en internationale klimaatfinanciering.

Rechtvaardige transitie als doorbraak

COP30 levert een historische overwinning op voor werknemers en gemeenschappen wereldwijd. Voor het eerst bereikten 194 landen op de klimaattop een akkoord over de contouren van een rechtvaardige transitie, ingebed in principes van klimaatrechtvaardigheid zoals mensenrechten, de rechten van inheemse gemeenschappen, sociale dialoog en de inclusie van vrouwen. “De klimaatcrisis versterkt ongelijkheid wereldwijd. Een transitie moet hoop bieden en niemand achterlaten,” zegt Benjamin Clarysse, voorzitter van de Klimaatcoalitie. “Van havenarbeiders in Antwerpen tot plantagearbeidsters in Indonesië en mijnwerkers in Latijns-Amerika: iedereen heeft recht op een leefbare toekomst.”

Ambitie: transitie weg van fossiele brandstoffen

Hoewel landen tijdens COP28 al overeenkwamen om de transitie te maken, weg van fossiele brandstoffen in het energiesysteem, lag die ambitie in Belém opnieuw onder vuur. Onder leiding van Colombia en Brazilië werd het thema op de voorgrond gezet. Helaas weigerden verschillende landen verdere stappen richting de uitfasering van fossiele brandstoffen, wat leidde tot harde en vertraagde onderhandelingen. De Klimaatcoalitie betreurt de gemiste kans om verdere stappen te realiseren voor een globale fossiele uitfasering, maar benadrukt ook dat zo’n uitstap enkel mogelijk is als rijke landen voldoende klimaatfinanciering voorzien. Bovendien is moeten alle geïndustrialiseerde landen, inclusief België, hun binnenlands beleid in lijn brengen met een snelle en rechtvaardige fossiele uitfasering. Alleen dan kunnen ze op internationaal niveau een geloofwaardige rol spelen. De Klimaatcoalitie herinnert eraan dat het Internationaal Gerechtshof deze zomer duidelijk maakte dat staten juridisch verplicht zijn om de opwarming onder 1,5°C te houden — en dus om de fossiele uitstap te versnellen.

Financiering en solidariteit: twee maten, twee gewichten

Opnieuw bleek klimaatfinanciering de breuklijn. Meerdere landen, inclusief de Europese Unie, zetten daarbij de hakken stevig in het zand. Dit staat in schril contrast met de harde realiteit: landen in het Zuiden hebben tegen 2035 ruim 300 miljard dollar per jaar nodig om zich te beschermen tegen de gevolgen van de klimaatcrisis. Het akkoord is vaag en onvoldoende, met vele achterpoortjes voor rijke landen en zonder enige garantie dat de klimaatkwetsbare landen de middelen ook effectief zullen ontvangen. “Hoe kunnen landen die vandaag diep in de schulden zitten en nauwelijks middelen hebben de noodzakelijke transitie realiseren? De EU roept dat ze een voorbeeld is, maar ze komt haar verplichtingen niet na,” aldus Clarysse.

België: verrassende internationale signalen, nu ook vertalen naar binnenlands beleid

De Klimaatcoalitie verwelkomt dat België zich aansloot bij de Colombiaanse verklaring voor een transitie weg van fossiele brandstoffen – een belangrijk signaal. Maar symboliek volstaat niet. Die symbolische stap moet nu nationaal worden ingevuld met een concreet tijdspad en een rechtvaardige transitie om ons van olie en gas af te krijgen. Klimaatfinanciering blijft daarbij uiterst belangrijk. Om internationaal geloofwaardig te blijven, moet België inzetten op een opschaling van klimaatfinanciering in plaats van te besparen op klimaat en solidariteit. “De tijd van uitstel is voorbij. Elke tiende graad telt,” besluit Clarysse.